Citi ostrzega przed skutkami drogiej energii dla kursu złotego w listopadzie

Droższa energia coraz mocniej wpływa na ceny, ale Polska wciąż wyróżnia się na tle regionu

W krajach regionu widać pierwsze sygnały, że szok energetyczny zaczyna przenosić się na kolejne kategorie cen. W Polsce obraz jest mniej jednoznaczny, oceniają ekonomiści Citi. Dla osób, które wymieniają pieniądze lub żyją z wpływów w walutach obcych, to ważne, bo słabszy złoty może z czasem podbijać koszty importu i usług.

Ekonomiści zwracają uwagę, że każdy kolejny miesiąc wysokich cen energii zwiększa ryzyko rozszerzenia presji inflacyjnej. Dotąd głównym źródłem wzrostu cen były paliwa, ale teraz coraz ważniejsze staje się pytanie, czy droższe paliwa przełożą się także na inne grupy towarów i usług.

W ocenie autorów raportu część inflacyjnych kategorii o wolniejszym wzroście cen wciąż zwiększa swój udział w koszyku. Jeśli za próg przyjąć 3,5 proc., czyli górną granicę celu RPP, to inflacja poniżej tego poziomu obejmuje 57 proc. koszyka inflacji bazowej HICP. Trzy miesiące temu było to około 52 proc.

Różnica względem Czech i Węgier jest wyraźna. Tam w tym samym czasie udziały, zamiast spadać, wzrosły. To sugeruje, że na razie w Polsce nie widać mocnego rozlewania się szoku energetycznego na pozostałe kategorie cen.

NBP widzi też mieszany obraz inflacji bazowej

Ekonomiści wskazują również na inflację pracochłonnych usług. Jej spadek nadal postępuje, a na razie nie widać oznak odbicia. To istotne, bo usługi zwykle reagują wolniej niż ceny paliw czy żywności i pokazują, jak szeroko rozlewa się presja cenowa w gospodarce.

Jednocześnie pojawiają się sygnały mniej korzystne. Przez dłuższy czas usługi podnosiły inflację, a tańsze towary działały w przeciwnym kierunku, głównie dzięki konkurencji taniego importu z Azji. Teraz ten spadkowy ruch cen towarów niezwiązanych z energią stopniowo się odwraca.

Autorzy raportu wiążą to z rosnącymi kosztami produkcji na świecie oraz osłabieniem złotego. Spodziewają się, że ten proces może nasilać się także w kolejnych miesiącach. Dla gospodarstw domowych oznacza to ryzyko, że importowane towary i część usług przestaną tanieć tak szybko jak wcześniej.

Niepokój budzi też inflacja bazowa, czyli miara pokazująca zmianę trendu cen po wyłączeniu czynników poza kontrolą banku centralnego. NBP liczy cztery takie miary. We wrześniu jedna się poprawiła, ale w przypadku pozostałych obraz systematycznie się pogarsza.

W raporcie podkreślono także, że dotychczas RPP zakładała brak efektów drugiej rundy, czyli sytuacji, w której droższa energia i paliwa przenoszą się na kolejne ceny, na przykład usług i towarów. Ekonomiści oceniają jednak, że sytuacja stopniowo się zmienia. Ich zdaniem kolejny miesiąc wysokich cen energii zwiększa ryzyko dalszego rozszerzania presji inflacyjnej, a listopadowa decyzja RPP może wymagać mocniejszego uzasadnienia.

Zwracają też uwagę na nową projekcję NBP, opartą na obecnym stanie prawnym, czyli z wygaśnięciem programu CPN w styczniu. Według ekonomistów może ona pokazać inflację zbliżającą się do 5 proc. na początku roku i pozostającą wyraźnie powyżej celu przez kolejne kilka kwartałów.

Źródła

1. Narodowy Bank Polski (polityka pieniężna)