Korona czeska umacnia się wobec złotego do najwyższego poziomu od 3 lat
Czeska korona znów mocniejsza od złotego
Od początku roku złoty stracił względem euro ponad 4%, a czeska korona pozostała niemal niewzruszona. W efekcie waluta z Pragi jest na polskim rynku najdroższa od blisko trzech lat. Dla osób wymieniających pieniądze oznacza to po prostu, że za czeskie korony trzeba dziś zapłacić więcej niż jeszcze niedawno.
W środę, 28 października, jedna korona czeska była warta 18,08 polskich groszy. Dwa dni wcześniej kurs CZK/PLN sięgnął 18,11 groszy i był najwyższy od listopada 2023 roku. Tylko w tym roku złoty stracił do korony 3,9%, po utracie 2,4% w roku ubiegłym.
To nie jest całkiem nowa sytuacja. Przez 20-30 lat częściej to złoty tracił wobec czeskiej waluty niż zyskiwał. Wyjątkiem były lata 2023-24, gdy polska waluta wyraźnie odrobiła część strat i przerwała serię 9 kolejnych lat deprecjacji wobec korony.
Różnicę widać też w liczbach makroekonomicznych. Polska i Czechy są do siebie podobne geograficznie i handlowo, ale gospodarka Czech jest bardziej oparta na przemyśle i eksporcie. PKB Polski jest przeszło 2,5-krotnie większy, a PKB na mieszkańca w Czechach jest o jedną czwartą wyższy.
Znaczenie ma również inflacja i polityka pieniężna. Czechy lepiej poradziły sobie z szokiem paliwowo-inflacyjnym, a ich inflacja CPI pozostaje niższa niż w Polsce. We wrześniu odczyt dla Polski wyniósł 4,1%, a dla Czech 2,5%. Nad Wełtawą inflacja mieściła się w przedziale 1,5-2,5%, czyli blisko 2-procentowego celu władz monetarnych.
Istotna jest też różnica w podejściu banków centralnych. Czeski bank centralny w czerwcu podniósł stopy o 25 pb, idąc w ślad za EBC. Tymczasem polska Rada Polityki Pieniężnej na początku marca obniżyła stopy o 25 pb. Oba kraje mają dziś identyczną stopę referencyjną na poziomie 3,75%, ale w Czechach realna stopa procentowa pozostaje dodatnia, a w Polsce jest blisko zera.
Do tego dochodzi stan finansów publicznych. W Czechach dług publiczny utrzymuje się na poziomie 44,3% PKB, a deficyt fiskalny wyniósł 2,2% PKB wobec 2,0% w roku 2024. W Polsce deficyt przekracza 7% PKB trzeci rok z rzędu, a dług publiczny przekroczył konstytucyjny limit 60%.
Rynek zwraca na to uwagę. We wrześniu Moody’s obniżyła rating Polski, a S&P cztery dni później podniosł perspektywę ratingu kredytowego Czech. To może wzmacniać przewagę korony także w kolejnych miesiącach.
Nie chodzi jednak tylko o relację do CZK. Już teraz funt brytyjski jest najdroższy od trzech lat, notowania franka szwajcarskiego są bliskie trzyletniego maksimum, dolar amerykański zmierza w stronę 4 złotych, a kurs euro przebił poziom 4,40 zł. Jeśli sytuacja fiskalna i inflacyjna w Polsce się nie poprawi, złoty może pozostawać pod presją także wobec innych walut.
W tle jest też szersza współpraca gospodarcza Polski i Czech. Nowsze inicjatywy biznesowe pokazują, że oba kraje mogą budować mocniejszą pozycję w Unii Europejskiej, zwłaszcza w przemyśle i eksporcie. Dla zwykłego odbiorcy ważniejsze jest jednak to, że przy obecnym kursie czeskie piwo, wyjazd do Pragi czy zakupy po drugiej stronie granicy kosztują więcej niż jeszcze kilka kwartałów temu.
Źródła